პირველი ევროპელების მიწა: დმანისი და საქართველოს 1.8-მილიონწლიანი ისტორია
- Jul 4
- 1 min read
სამეფოებზე, ვენახებზე, გზებსა და წერილობით მეხსიერებაზე ბევრად ადრე, სამხრეთ საქართველოს ლანდშაფტები უკვე კაცობრიობის დიდი ისტორიის ნაწილი იყო.
ბოლნისის მახლობლად, ისტორიულ ქვემო ქართლში, მდებარეობს დმანისი — მსოფლიოში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი არქეოლოგიური ძეგლი. აქ, შუა საუკუნეების ნაქალაქარის ნაშთებსა და მის ქვეშ მოქცეულ გაცილებით უძველეს მიწის ფენებში, მეცნიერებმა აღმოაჩინეს თავის ქალები, რომლებიც საქართველოში ზეზვასა და მზიას სახელით არის ცნობილი. ეს უძველესი ჰომინინები დაახლოებით 1.8 მილიონი წლის წინ ცხოვრობდნენ.
ეს ნაშთები აფრიკის გარეთ აღმოჩენილ უძველეს ჰომინინთა შორის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან მტკიცებულებას წარმოადგენს. მათმა აღმოჩენამ შეცვალა მეცნიერების წარმოდგენა ადრეული ადამიანის მიგრაციაზე და აჩვენა, რომ უძველესი ადამიანები კავკასიამდე ბევრად უფრო ადრე მივიდნენ, ვიდრე ადრე მიიჩნეოდა.
დმანისს ხშირად პირველი ევროპელების მიწას უწოდებენ. ეს მხოლოდ ლამაზი ფრაზა არ არის. დმანისი ინახავს აფრიკის გარეთ ადამიანის არსებობის ერთ-ერთ უძველეს ცნობილ თავს და საქართველოს აკავშირებს არა მხოლოდ რეგიონულ ისტორიასთან, არამედ კაცობრიობის ღრმა წარსულთან.
ბოლნისის რეგიონის მოგზაურებისთვის დმანისი იშვიათ შესაძლებლობას იძლევა: დადგე იმ ადგილთან ახლოს, სადაც კაცობრიობის ერთ-ერთმა უძველესმა მოგზაურობამ თავისი კვალი დატოვა. ეს არის ქვის, მიწის, სიჩუმისა და მეხსიერების ლანდშაფტი, სადაც საქართველოს ისტორია არა საუკუნეებით, არამედ მილიონობით წლით იზომება.
ამ რეგიონის მონახულება ნიშნავს, შეეხო მემკვიდრეობას მის ყველაზე ღრმა შრეში. ღვინომდე, ენამდე, ქალაქებამდე არსებობდა მოძრაობა, გადარჩენა, ცნობისმოყვარეობა და კაცობრიობის პირველი ნაბიჯები უძველეს კავკასიაში.
დმანისში საქართველო მხოლოდ ეროვნულ ისტორიას არ ჰყვება. ის გვიხსნის კარს საერთო ადამიანური ისტორიისკენ.
